Denga - bać się czy nie bać? Cz.1

Denga - bać się czy nie bać? Cz.1

Rozprzestrzenienie geograficzne dengi w „tropiku”.

Denga występuje bardzo powszechnie w strefie tropikalnej i subtropikalnej co sprawia, że istotne ryzyko zachorowania dotyczy ponad 40% ludności świata. Rejony o najwyższej zachorowalności są zlokalizowane w Ameryce Środkowej i Południowej, Azji Południowo-Wschodniej oraz na wyspach zachodniego Pacyfiku (Ryc. 1, 2, 3.) jednak do grupy 128 krajów z rodzimą transmisją choroby należą także państwa wysokorozwinięte takie jak np. Stany Zjednoczone Ameryki Północnej (Floryda) oraz Japonia, gdzie denga wróciła po 70 latach nieobecności.  Pierwsze przypadki dengi w historii zdiagnozowano w 1952 roku na Filipinach.

Od tamtego momentu liczba nowych zachorowań zaczęła dynamicznie wzrastać i w 2017 roku wyniosła aż 400 milionów! Tak dramatycznie wysoki wzrost zachorowalności wynika z poszerzania zasięgu geograficznego występowania dengi, który jest efektem rozprzestrzeniania się komarów z rodzaju Aedes będących przenosicielami choroby. Sprzyja temu rozwój wymiany handlowej pomiędzy różnymi rejonami świata, gdyż podczas transportu towarów (np. opon samochodowych, wilgotnych produktów roślinnych) przewożone są także formy rozwojowe owadów. Transmisję choroby ułatwia także masowa migracja ludności do miast, gdyż komary przenoszące dengę mają duże zdolności do adaptacji do bytowania w środowisku stworzonym przez człowieka. Oprócz dramatycznego wzrostu zapadalności na dengę na świecie, dużym problemem epidemiologicznym stają się także coraz częściej wybuchające epidemie, w trakcie których zakażeniu ulegają tysiące ludzi. Ostatnia miała miejsce w kwietniu b.r. na francuskiej wyspie Reunion na Oceanie Indyjskim, gdzie na dengę zachorowało ponad 1800 osób.

Ryc. 1. Rejony występowania dengi w Ameryce (wg Centrum Kontroli i Prewencji Chorób w Atlancie, USA).

Denga w Europie?

Ryzyko zachorowania na dengę dotyczy także osób nie opuszczających naszego kontynentu, gdyż w Europie występuje rodzima transmisja choroby! Przyczyną rozprzestrzeniania się choroby w Europie jest odporność komarów tygrysich (Aedes albopictus) na niskie („nietropikalne”) temperatury otoczenia. Obecność tych owadów potwierdzono w 25 krajach Europy. Realne zagrożenie występuje od 2010 roku, a krajem, gdzie aktualnie występuje lokalna transmisja choroby jest Francja. Aktualność zagadnienia potwierdza plaga komarów tygrysich, która nawiedziła okolice Paryża w ciągu ostatnich kilkunastu dni. Okresowo ryzyko zachorowania na dengę dotyczyło także osób przebywających na obszarze Chorwacji oraz Portugalii (Madera), gdzie w 2012 roku wystąpiła epidemia dengi, w trakcie której liczba przypadków przekroczyła 2000.

Ryc. 2. Rejony występowania dengi w Afryce i na Bliskim Wschodzie (wg Centrum Kontroli i Prewencji Chorób w Atlancie, USA).

Zagrożenia dengą dla turystów.

Denga stanowi istotne zagrożenie zdrowotne zarówno dla mieszkańców rejonów endemicznych jak i dla osób podróżujących po świecie. Niestety największe ryzyko zachorowania występuje w rejonach najbardziej popularnych wśród turystów, do których należy Azja Południowo-Wschodnia i Ameryka Południowa. Potwierdzają to dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organisation), wg których liczba zachorowań na dengę w 2018 roku  w Brazylii, Tajlandii oraz na Sri Lance wyniosła kolejno około 52.000, 10.500 i 20.000. Wybierając kierunek podróży należy pamiętać, że narażenie na dengę dotyczy nie tylko turystów udających się do egzotycznego tropiku lecz także Europejczyków przemieszczających się swobodnie miedzy krajami naszego kontynentu.

Ryc. 3. Rejony występowania dengi w Azji i Oceanii (wg Centrum Kontroli i Prewencji Chorób w Atlancie, USA).

Cz.2

Cz.3