Czy Europie grozi epidemia gorączki chikungunya? Cz.1

Czy Europie grozi epidemia gorączki chikungunya? Cz.1

Plaga komarów tygrysich we Francji.

Rozprzestrzenienie komarów tygrysich na świecie.

Komary tygrysie to komary z gatunku Aedes albopictus, których nazwa pochodzi od charakterystycznych srebrno-białych pasków na czarnym odwłoku. Mimo, że komary tygrysie są najbardziej liczną populacją komarów w Azji Południowo-Wschodniej, ich strefa występowania jest znacznie szersza i obejmuje także Australię i Oceanię, Afrykę oraz Amerykę Północną i Południową. Europa również nie jest wolna od transmisji tych owadów. Po raz pierwszy obecność komarów tygrysich potwierdzono w 1975 roku w Albanii. Od tamtego momentu ich stabilne namnażanie zaobserwowano w wielu innych krajach europejskich, do których należą m.in. Włochy, Grecja, Hiszpania, Chorwacja, Belgia i Francja. W Polsce do tej pory nie zanotowano obecności komarów tygrysich, a najbliższym do naszego kraju terytorium, gdzie okresowo występowały te owady były Niemcy. Szerokiej dystrybucji komarów tygrysich na świecie sprzyjała masowa migracja ludności oraz związany z nią rozwój handlu wilgotnymi elementami roślinnymi oraz transportu samochodowego (przewożenie opon samochodów będących zbiornikami wodnymi zawierającymi jaja komarów). Komary tygrysie należą do rodzaju Aedes, do którego należy także komar egipski czyli Aedes aegypti.

Ryc. 1. Komar tygrysi (Aedes albopictus) i komar egipski (Aedes aegypti) (wg Centrum Centrum Kontroli i Prewencji Chorób CDC w Atlancie, USA).

Występowanie i biotop komarów tygrysich.

Naturalnym środowiskiem, w którym żyją komary tygrysie są tereny o dużym zalesieniu i zakrzewieniu. Niezbędnym elementem do rozmnażania się komarów jest znaczna wilgotność powietrza oraz istnienie zbiorników wodnych, gdzie samice mogą składać jaja. Kolejnymi stadiami w rozwoju tych owadów są kolejno larwa i poczwarka. Całkowity czas niezbędny do powstania postaci dorosłej (imago) zależy od temperatury środowiska zewnętrznego – w warunkach tropikalnych nie przekracza 14 dni. Wielkość dorosłych osobników wynosi od 0,4 do 10 mm. Samice komarów tygrysich są zdecydowanie większe od samców i tylko one żywią się krwią człowieka oraz wielu innych gatunków ssaków, ptaków, gadów i płazów. Atakują niespodziewanie i z ukrycia (tzw. „sneaky biters”), a czas ich największej aktywności w ciągu doby obejmuje godziny poranne i wczesnego popołudnia.

Dlaczego komary tygrysie są groźne dla człowieka?

Komary tygrysie posiadają bardzo duże zdolności adaptacyjne, które ułatwiają przetrwanie w trudnych warunkach środowiskowych. Należy do nich odporność jaj na wysychanie i niską temperaturę otoczenia (tzw. zimowanie) oraz umiejętność wykorzystania do rozmnażania wszystkich, nawet bardzo małych i sztucznie utworzonych (np. puszki po napojach, opony, cmentarne pojemniki na kwiaty), zbiorników wodnych. Te zdolności umożliwiły migrację komarów tygrysich do miast i rozprzestrzenienie w aglomeracjach miejskich. Wzrost populacji komarów w bliskim sąsiedztwie człowieka jest dużym zagrożeniem zdrowotnym, gdyż komary tygrysie są wektorem wielu chorób infekcyjnych. Należą do nich: denga, zika oraz chikungunya.