Nowy zabójca wśród wirusów: gorączka Nipah

Nowy zabójca wśród wirusów: gorączka Nipah

Groźna epidemia Nipah w Indiach.

W maju 2018 roku w Indiach wybuchła, czwarta w tym kraju, epidemia choroby wywołanej wirusem Nipah. Wg danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO, ang. World Health Organisation) od momentu rozpoczęcia epidemii zakażenie wirusem potwierdzono u 15 osób, z których aż 13 zmarło. U kolejnych 16 pacjentów rozpoznanie choroby jest bardzo prawdopodobne – są w trakcie oczekiwania na ostateczne wyniki badań laboratoryjnych. Ze względu na zdolność transmisji wirusa z człowieka na człowieka wszystkie osoby mające kontakt z zakażonymi są w trakcie obserwacji lekarskiej. W grupie tej znajduje się ponad 700 osób.

Drogi transmisji choroby.

Pierwsze zachorowania wywołane wirusem Nipah zdiagnozowano w 1998 roku w Malezji. Epidemia dotknęła kilkaset osób po kontakcie z trzodą chlewną (świniami), która chorowała na gorączkę Nipah. Źródłem zakażenia tych zwierząt były nietoperze owocowe będące naturalnym rezerwuarem wirusa, które nie prezentują objawów chorobowych. Późniejsze epidemie gorączki Nipah wykazały, że zakażeniu mogą ulec także inne zwierzęta takie jak: kozy, owce, konie oraz psy i koty.

Początkowo uważano, że do zakażenia człowieka dochodzi w wyniku kontaktu z mięsem i płynami ustrojowymi chorujących zwierząt oraz przez spożycie surowych owoców i produktów owocowych (np. sok z palmy daktylowej) skażonych śliną lub moczem zainfekowanych nietoperzy. Niestety okazało się, że wirus przenika także do płynów ustrojowych człowieka i kontakt z wydzielinami i wydalinami chorego sprzyja zakażeniu. Aktualnie tą drogą ulega zakażeniu połowa wszystkich chorujących. W grupie ryzyka zachorowania są głównie osoby mieszkające w rejonach endemicznych, które obejmują większość krajów Azji Południowo-Wschodniej, Australii i Oceanii oraz Madagaskar.

Obraz kliniczny choroby.

Zakażenie wirusem Nipah może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się objawami grypopodobnymi w postaci gorączki, bólów mięśniowo-stawowych i ogólnego osłabienia. U niektórych pacjentów mogą pojawić się także dolegliwości ze strony układu oddechowego, z zapaleniem płuc i niewydolnością oddechową włącznie. Najgroźniejszą konsekwencją zakażenia wirusem Nipah jest zapalenie mózgu. Zapalenie mózgu pojawia się po 3 – 14 dniach od zakażenia i objawia się bólem głowy, nudnościami i wymiotami oraz pogłębiającą się dezorientacją i sennością. W najcięższych przypadkach, w ciągu 24 – 48 godzin rozwija się śpiączka, która sygnalizuje nieodwracalne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego. Śmiertelność w zakażeniu wirusem Nipah jest bardzo wysoka, gdyż może sięgać 75%. Ustąpienie ostrej fazy choroby nie jest jednoznaczne z wyleczeniem, gdyż u 20% pacjentów choroba zostawia trwałe następstwa neurologiczne, a u jednej na 10 osób istnieje ryzyko reaktywacji.

Leczenie

W terapii choroby Nipah stosuje się leczenie objawowe, gdyż nie ma leku, który wykazywałby bezpośrednie działanie przeciwwirusowe.

Zapobieganie

Jedynym sposobem zapobiegania zachorowaniu na gorączkę Nipah jest unikanie kontaktu z nietoperzami i innymi zwierzętami, które mogą być zakażone, a także obróbka termiczna owoców i produktów owocowych. Osobom podróżującym do krajów Azji Południowo-wschodniejOceanii zdecydowanie zaleca się uzyskanie wiarygodnych informacji epidemiologicznych dotyczących aktualnie występujących epidemii i unikanie odwiedzania takich terenów.

Ryc. 1. Rejony występowania wirusa Nipah na świecie.