Żółta febra powraca! Wykonujmy szczepienia! Cz.2

Żółta febra powraca! Wykonujmy szczepienia! Cz.2

Żółta gorączka „oczkiem w głowie” Światowej Organizacji Zdrowia – kulisy kampanii „EYE”.

Światowa Organizacja Zdrowia WHO (ang. World Health Organisation) wraz z Funduszem Narodów Zjednoczonych ds. Dzieci UNICEF (ang. United Nations Children Fund) w 2017 roku zintensyfikowały działania na rzecz całkowitej eradykacji żółtej gorączki na świecie. Motywacją do zacieśnienia współpracy jest narastające w ostatnim czasie narażenie na zachorowanie wśród ludzi wielu rejonów świata. Wynika ono z intensyfikacji rozprzestrzeniania się tej groźnej choroby oraz stałego zwiększania populacji komarów będących przenosicielami patogennych wirusów. Jednym z filarów tej współpracy jest kampania EYE (ang. Elimination of Yellow Fever Epidemics), której zadaniem jest  opracowanie procedur zapobiegających wybuchom epidemii żółtej gorączki. Swój cel zamierza osiągnąć przez zwiększenie ochrony osób żyjących w rejonach zagrożonych, zablokowanie poszerzania zasięgu geograficznego występowania choroby oraz udoskonalenie sposobów walki z nowymi epidemiami.

Szczepienie ochronne – najskuteczniejsza ochrona przed żółtą gorączką.

Najważniejszym elementem w ograniczaniu zachorowalności na żółtą gorączkę na szeroką skalę jest wprowadzenie szczepienia ochronnego do obowiązkowego programu szczepień dzieci. Szczególnie tych, które żyją na terenach endemicznych. Bardzo istotne w walce z chorobą jest także jak najszybsze wprowadzenie szczepień ochronnych dla osób przebywających na terenie objętym epidemią żółtej gorączki i dostarczenie szczepionki do jak największej grupy narażonych. W grupie ryzyka zachorowania na żółtą gorączkę są także podróżni, dlatego wszystkie osoby udające się na obszary o dużym ryzyku zachorowania powinni skonsultować się z lekarzem specjalistą medycyny podróży, który przeprowadza indywidualną kwalifikację do szczepień (patrz: „Fakty i mity na temat szczepień”).

Szczepionka przeciw żółtej gorączce – zasady stosowania.

Szczepionka przeciw żółtej gorączce jest tzw. „żywą szczepionką” i zawiera inaktywowany szczep wirusa DAKAR 17. Schemat szczepienia obejmujący podaje 1 dawki preparatu wywołuje odporność sięgającą ponad 90% już po 10 dniach od zaszczepienia. Szczepienie w kierunku żółtej gorączki nie wymaga podania dawek przypominających, gdyż odporność poszczepienna utrzymuje się do końca życia osoby zaszczepionej. Do najczęściej występujących efektów niepożądanych, które występują u średnio 20% pacjentów należy bolesność w miejscu podania preparatu oraz miernie nasilone dolegliwości ogólne w postaci stanów podgorączkowych, bólów głowy oraz mięśni i stawów. Najgroźniejszym powikłaniem poszczepiennym jest tzw. zespół YEL-AVD (ang. yellow fever vaccine associated viscerotropic disease). Zespół cechuje się rozwojem niewydolności wielonarządowej i stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta.

U jednego na 100.000 osób poddanych szczepieniu rozwija się zespół objawów neurologicznych tzw. YEL-AND (ang. yellow fever vaccine associated neurologic disease), którego przyczyną jest zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu. Czynnikiem predysponującym do wystąpienia YEL-AVD i YEL-AND jest wiek poniżej 6 m-ca i powyżej 60 roku życia. Bezwzględnym przeciwskazaniem do wykonania szczepienia w kierunku żółtej gorączki jest uczulenie na składniki preparatu, wiek poniżej 6 m-ca życia, wrodzone i nabyte zaburzenia odporności (w tym objawowe zakażenie wirusem HIV) i stosowanie leków immunosupresyjnych, a także choroby grasicy, nowotwory złośliwe i stan po transplantacji narządów.

Cz.1